Prawo karne materialne. II rok prawa (studia dzienne)
— wybrane zagadnienia egzaminacyjne (aktualizacja: czerwiec 2001)
oprac. dr J. Warylewski



I. Wiadomości wstępne i nauka o ustawie karnej


I.1. Omów pojęcie, cechy i podziały prawa karnego.

I.2. Omów podstawowy cel i funkcje prawa karnego.

I.3. Wymień i omów podstawowe zasady prawa karnego.

I.4. Nauka prawa karnego i nauki pokrewne (pomocnicze). Wymień i scharakteryzuj.

I.5. Podstawowe szkoły i kierunki w nauce prawa karnego. Wymień i omów.

I.6. Nauka polskiego prawa karnego w XIX i XX w. oraz jej przedstawiciele (R. Hube, E. Krzymuski, J. Makarewicz).

I.7. Tendencje rozwojowe prawa karnego. Pojęcia: „kryminalizacja", „dekryminalizacja", „penalizacja", „depenalizacja", „dekryminalizacja względna", „kontrawencjonalizacja".

I.8. System źródeł polskiego prawa karnego materialnego w kierunku na korzyść i na niekorzyść oskarżonego.

I.9. Systematyka ustawy karnej. Data uchwalenia i wejścia w życie, nowelizacje i projekty zmian. Przepisy wprowadzające.

I.10. Pojęcie i budowa zakazów karnych; ich rodzaje.

I.11. Wykładnia przepisów prawa karnego i jej obowiązywanie. Kryteria i rodzaje wykładni.

I.12. Czas popełnienia czynu zabronionego. Sposoby określania i jego znaczenie w prawie karnym.

I.13. Ustawy epizodyczne.

I.14. Zasada lex severior retro non agit i jej normatywne podstawy.

I.15. Zasada lex retro mitius agit i jej normatywne podstawy.

I.16. Zasada nullum crimen sine lege poenali anteriori i jej normatywne podstawy.

I.17. Zasada nulla poena sine lege poenali anteriori i jej normatywne podstawy.

I.18. Miejsce popełnienia czynu zabronionego. Sposoby określania i jego znaczenie w prawie karnym. Problematyka tzw. przestępstwa tranzytowego.

I.19. Omów zasadę terytorialności. Pojęcie terytorium RP i zakres obowiązywania ustawy karnej.

I.20. Odpowiedzialność cudzoziemców na gruncie polskiej ustawy karnej.

I.21. Azyl i ekstradycja. Charakterystyka i przesłanki stosowania.

I.22. Immunitety.

I. 23. Stan nietrzeźwości i metody jego określania.



II. Nauka o przestępstwie


II.1. Przestępstwo, czyn bezprawny, czyn kryminalnie bezprawny. Definicje i różnice.

II.2. Materialna i formalna definicja (określenie) przestępstwa.

II.3. Pojęcie „społeczne niebezpieczeństwo czynu" (k.k. z 1969 r.) i „społecznej szkodliwości czynu" (k.k. z 1997 r.).

II.4. Zawinienie jako podstawa odpowiedzialności karnej. Teorie winy.

II.5. Ustawowe znamiona przestępstwa. Pojęcie, podział i znaczenie.

II.6. Przestępstwa materialne i formalne. Kryteria podziału i przykłady.

II.7. Przestępstwa typu podstawowego, uprzywilejowanego i kwalifikowanego.

II.8. Przestępstwa powszechne (ogólnosprawcze) i indywidualne (właściwe i niewłaściwe).

II.9. Pojęcie czynu w prawie karnym.

II.10. Zagadnienie związku przyczynowego i jego znaczenie dla odpowiedzialności karnej.

II.11. Zbrodnia, występek i wykroczenie w prawie karnym — pojęcie, charakterystyka, kryteria rozróżnienia.

II.12. Zamiar bezpośredni i jego pozakodeksowe odmiany.

II.13. Zamiar quasi-ewentualny.

II.14. Zamiar ewentualny.

II.15. Nieumyślność — pojęcie, istota i rodzaje.

II.16. Wiek sprawcy a odpowiedzialność karna.

II.17. Zbieg przepisów ustawy: pozorny, pomijalny i rzeczywisty.

II. 18. Reguły wyłączania wielości ocen — charakter, brzmienie, zastosowanie.

II.19. Zbieg przestępstw: pozorny i rzeczywisty. Zasady wymiaru kary łącznej.

II.20. Formy stadialne czynu zabronionego (przestępstwa).

II.21. Formy zjawiskowe (współdziałania przestępnego) czynu zabronionego (przestępstwa).

II.22. Obrona konieczna. Znamiona i konsekwencje prawne wystąpienia.

II.23. Okoliczności wyłączające zawinienie.

II.24. Okoliczności wyłączające bezprawność czynu. Pojęcie, funkcje i podziały.

II.25. Stan wyższej konieczności. Znamiona i konsekwencje prawne wystąpienia.

II.26. Kodeksowe rodzaje błędu i ich znaczenie w polskim prawie karnym.

II.27. Niepoczytalność i poczytalność ograniczona. Definicja i konsekwencje wystąpienia.

II.28. Ciąg przestępstw i czyn ciągły. Charakterystyka, podobieństwa i różnice.



III. Nauka o środkach reakcji karnej

III.1. Pojęcie (treść i istota) oraz funkcje i cele kary.

III.2. Teorie kary (absolutne, względne i eklektyczne)

III.3. System kar (rodzaje i charakterystyka) w polskim kodeksie karnym.

III.4. Historyczne systemy wykonywania kary pozbawienia wolności.

III.5. Środki karne.

III.6. Środki zabezpieczające.

III.7. Dyrektywy sądowego wymiaru kary i środków karnych.

III.8. Odstąpienie od wymierzenia kary.

III.9. Istota i zasady stosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary.

III.10. Powrót do przestępstwa (recydywa). Przesłanki i konsekwencje wystąpienia.

III.11. Warunkowe umorzenie postępowania karnego. Przesłanki i charakterystyka.

III.12. Warunkowe zawieszenie wykonania orzeczonej kary. Przesłanki i charakterystyka.

III.13. Warunkowe przedterminowe zwolnienie z odbywania kary pozbawienia wolności. Przesłanki i charakterystyka.

III.14. Przedawnienie karalności i wykonania kary.

III.15. Ułaskawienie i zatarcie skazania w polskim prawie karnym.

III.16. Abolicja i amnestia. Znaczenie pojęć, podobieństwa, różnice i konsekwencje.


IV. Poszczególne typy czynów zabronionych


IV.1. Typ podstawowy zabójstwa: znamiona i zagrożenie karne.

IV.2. Typy kwalifikowane zabójstwa. Znamiona i zagrożenie karne.

IV.3. Typy uprzywilejowane zabójstwa. Znamiona i zagrożenia karne.

IV.4. Dzieciobójstwo. Znamiona, odpowiedzialność extraneusa.

IV.5. Zabójstwo z afektu.

IV.6. Zabójstwo eutanatyczne.

IV.7. Zabójstwo nieumyślne (tzw. nieumyślne spowodowanie śmierci).

IV.8. Uszkodzenie ciała.

IV.9. Udział w bójce lub pobiciu człowieka.

IV.10. Narażenie na zarażenie virusem HIV lub chorobą weneryczną.

IV.11. Przestępstwo polegające na pozbawieniu człowieka wolności lokomocyjnej.

IV.12. Zgwałcenie: znamiona, typ podstawowy i typy szczególne.

IV.13. Seksualne wykorzystanie małoletniego poniżej 15 lat.

IV.14. Seksualne wykorzystanie bezradności lub niepoczytalności.

IV.15. Seksualne wykorzystanie krytycznego położenia lub nadużycie stosunku zależności.

IV.16. Kazirodztwo. Znamiona, zagrożenie i ratio legis zakazu.

IV.17. Problematyka karalności prezentacji, produkcji i rozpowszechniania treści pornograficznych.

IV.18. Problematyka karalności ekonomicznej eksploatacji prostytucji i handlu żywym towarem (sutenerstwo, stręczycielstwo i kuplerstwo).

IV.19. Zniesławienie i zniewaga.

IV.20. Naruszenie nietykalności cielesnej.

IV.21. Łapówkarstwo czynne i bierne. Znamiona, typy kwalifikowane.

IV.22. Kradzież, kradzież z włamaniem, przywłaszczenie.

IV.23. Nielegalny wyręb drzewa w lesie.